Huidige stand
€ 1.068.191,00

„Kaart lezen doe ik met mijn neus"

Maar nog even en de geur van brandhout is niet meer typisch voor Afrika

Je kunt mij blinddoeken en m'n oren dichtstoppen, maar zolang mijn neus werkt weet ik je blindelings te vertellen of ik in Nederland ben of ergens ver weg, in Afrika bijvoorbeeld. Mijn neus is mijn beste kaartlezer! Hoe dat zit? Ik vertel het je hieronder. 
 

Die indringende rookgeur die je opsnuift zodra je ergens in Afrika, Azië of Zuid-Amerika aankomt, is (na de stem van een norse douanier) meestal mijn eerste kennismaking met een verwegbestemming. Altijd en bijna overal is er die geur van brandhout of van rook uit afval, die maakt dat ik geen tomtom meer nodig heb, omdat ik weet: ik ben terug in Malawi, Bangladesh, India, of welk land dan ook waar niet op gas of stroom gestookt wordt.
Nu kan ik daar een beetje romantisch over doen, alsof ik bij een winterse openhaard ben aangeschoven, in die landen zelf wordt over dat gestook helemaal niet romantisch gedaan. Het kost immers klauwen met bomen en juist die zijn hard nodig om aardverschuivingen en overstromingen te voorkomen. Bomen houden met hun wortels water en grond vast. 
Toch is het verbieden een moeizaam verhaal. Ga in Malawi eens tegen het eind van de middag bij een weg posten, en verbaas je over de vele vrouwen (die vooral) die met een stapel hout op hun hoofd je passeren. Bij hun hutjes aangekomen, zullen ze dat gesprokkelde hout direct inzetten als stookhout voor hun fornuis.
Dát het hard gaat met die kap en dat gesprokkel, blijkt uit de afstanden die vrouwen moeten afleggen om aan materiaal te komen. Die afstanden worden steeds groter, met alle ontwrichting die dat in gezinnen en families teweeg brengt. Want als moeder er geen tijd meer voor heeft, zal een van de kinderen erop uit moeten, of die nu les heeft op school of niet. 
Stedelingen zijn al helemaal niet meer in staat om zelf dat hout te halen, en in Malawi laten ze dat graag doen door houtskooljongens en -mannen.
Op de foto's hieronder zie je ze bezig op (en vooral lopend naast) hun fietsen. Dagelijks pedaleren ze heen en weer tussen veraf gelegen heuvels en de stad of het dorp. In de beboste heuvels kopen ze het hout en verwerken dat ter plekke tot houtskool. Vervolgens gaat de reis naar beneden richting de bewoonde wereld.
Overigens is het bij wet streng verboden om op die manier voor kaalslag te zorgen, maar met een duit in het zakje van de plaatselijke agent is kennelijk veel te omzeilen - het aantal houtskooljongens dat ik dagelijks tegen kwam liep nog altijd in de tientallen...
Nederland
Terug naar die geur-ervaring van mij. Hoe lang duurt het nog voordat ik me een keer vergis? Dat ik die rookgeur opsnuif terwijl ik niet in Afrika maar in Nederland ben? Dat duurt niet zo lang meer, verwacht ik, want naamate iedereen hier "van het gas afgaat" zal het aantal houtkachels in Nederlandse huizen toenemen. Geef ze eens ongelijk: zonder een gasgestookte verwarmingsketel op zolder, en enkel met één of twee warmtepompen aan de muur valt een doorsneewoning in Nederland niet lekker warm te krijgen - zeker niet als het buiten een paar graden vriest. 
Een houtkachel biedt dan uitkomst, dat is nu al de ervaring van veel medelanders. 
Dus nog even en we zien ook hier massa's mensen met hout sjouwen richting hun huizen. Zoals gezegd, in Malawi is dat vrouwenwerk, bij ons zullen dat vooral mannen zijn, omdat alles wat met hout van doen heeft  -denk aan het hakken, klieven, verzagen, versjouwen en verbranden- nu eenmaal op één lijn ligt met bladblazen en barbecuen: dat is mánnenwerk. „Lekker zo laten", hoor ik hun vrouwen fluisteren en ik zie een subtiel glimlachje om hun mond. 
Hoe het ook zij, de tijd dat ik met mijn neus op de kaart aanwijs waar ik ben, lijkt ten einde. Die typische geur uit Afrika, Azië of Zuid-Amerika, gaan we steeds vaker en even indringend opsnuiven in Nederland.              

 

STEUN DE ALLERARMSTEN IN MALAWI
Doneren via de bank? IBAN: NL67 INGB 0002 9707 00 | Apeldoorn
STEUN DE ALLERARMSTEN IN MALAWI
Doneren via de bank? IBAN: NL67 INGB 0002 9707 00 | Apeldoorn

Contact

RD-actie:
055 - 5390 222
Contactpersoon:
Ab Jansen | 06 536 55 651
ajansen@refdag.nl

Doneren

IBANnr: NL67 INGB 0002 9707 00
T.n.v. RD-actie te Apeldoorn.

KvK: 41040291

Voorgaande acties

Nederland - 2020
Moldavië - 2019
India - 2018
Birma - 2017
Uganda - 2016
Kaukasus - 2015
Bangladesh - 2014
Zuid-Sudan - 2013

Jaarlijkse actie van